Νέα Δημοκρατία Πετρούπολης  

Η 9η Δεκεμβρίου γιορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς, γιατί την ημερομηνία αυτή του 2003 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Συνθήκη κατά της Διαφθοράς.

Οι σκοποί της σύμβασης είναι:

‘ να προωθήσει και να ενισχύσει τα μέτρα παρεμπόδισης και καταπολέμησης της διαφθοράς αποδοτικότερα και αποτελεσματικότερα·
‘ να προωθήσει, να διευκολύνει και να στηρίξει τη διεθνή συνεργασία και την τεχνική βοήθεια·
‘ να προωθήσει την ακεραιότητα, την υποχρέωση λογοδοσίας και τη χρηστή διαχείριση των δημόσιων υποθέσεων και της δημόσιας ιδιοκτησίας.
‘ Αφορά την πρόληψη, την έρευνα και τη δίωξη της διαφθοράς, καθώς και τη δέσμευση, την κατάσχεση, τη δήμευση και την επιστροφή προϊόντων αξιόποινων πράξεων.

Η σύμβαση απαριθμεί λεπτομερώς τα μέτρα για την πρόληψη της διαφθοράς, τα οποία συμπεριλαμβάνουν την εφαρμογή προληπτικών πολιτικών και πρακτικών, τη συγκρότηση αρμόδιων οργάνων, την εφαρμογή κωδίκων δεοντολογίας των δημόσιων υπαλλήλων και τον καθορισμό αντικειμενικών κριτηρίων για την πρόσληψη και την προαγωγή των δημόσιων υπαλλήλων, και για τις συμβάσεις προμηθειών του δημοσίου. Συνιστά την προώθηση της διαφάνειας και της υποχρέωσης λογοδοσίας στο πλαίσιο της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και στον ιδιωτικό τομέα, εφαρμόζοντας παράλληλα αυστηρότερους κανόνες λογιστικής και ελέγχου. Προβλέπονται επίσης μέτρα για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, σε συνδυασμό με μέτρα για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος. Η πληροφόρηση του κοινού και η συμμετοχή της κοινωνίας ενθαρρύνονται ως προληπτικά μέτρα.  
Όσον αφορά τη δίωξη, τον εντοπισμό και την καταστολή, η σύμβαση συνιστά στα συμβαλλόμενα κράτη να εγκρίνουν τα αναγκαία νομοθετικά και άλλα μέτρα για τη στοιχειοθέτηση μιας ολόκληρης σειράς ποινικών αδικημάτων.
Αυτά είναι:
‘ διαφθορά εθνικών ή αλλοδαπών δημόσιων υπαλλήλων και υπαλλήλων δημόσιων διεθνών οργανισμών·
υπεξαίρεση, κατάχρηση ή άλλη παρακράτηση δημόσιας ή ιδιωτικής ιδιοκτησίας από δημόσιο υπάλληλο·
‘ αθέμιτη άσκηση επιρροής·
‘ κατάχρηση καθηκόντων και παράνομος πλουτισμός.
‘ Σε κάθε περίπτωση, η σύμβαση θεωρεί ως διαφθορά την προσφορά ή αποδοχή αθέμιτων πλεονεκτημάτων από το ίδιο το πρόσωπο ή για κάποιο άλλο πρόσωπο ή οντότητα.

Στον ιδιωτικό τομέα, επιβάλλει τον χαρακτηρισμό της υπεξαίρεσης και της διαφθοράς ως αξιόποινων πράξεων. Αξιόποινες πράξεις συνιστούν επίσης η νομιμοποίηση προσόδων που προκύπτουν από παράνομες δραστηριότητες, η αποδοχή κλοπιμαίων, η παρεμπόδιση του έργου της δικαιοσύνης, και η απόπειρα υπεξαίρεσης ή δωροδοκίας και η συμμετοχή σε αυτές.

Συνιστάται στα συμβαλλόμενα κράτη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου:
να εξασφαλίσουν την ευθύνη των νομικών προσώπων·
να καταστήσουν δυνατή τη δέσμευση, τη δήμευση και την κατάσχεση·
να προστατεύουν τους μάρτυρες, τους εμπειρογνώμονες και τα θύματα·
να προστατεύουν τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για τη σύνταξη εκθέσεων·
να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες των πράξεων διαφθοράς·
να διασφαλίζουν ότι οι οντότητες ή τα πρόσωπα που έχουν υποστεί ζημία ως αποτέλεσμα πράξης διαφθοράς, έχουν το δικαίωμα να κινήσουν δικαστικές διαδικασίες, ώστε να αξιώσουν αποζημίωση·
να συγκροτήσουν ένα όργανο ή όργανα ή να διορίσουν πρόσωπα εξειδικευμένα στην καταπολέμηση της διαφθοράς μέσω της επιβολής του νόμου·
να ενθαρρύνουν τη συνεργασία με τις αρχές επιβολής του νόμου·
να ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών και με τον ιδιωτικό τομέα·
να ξεπεράσουν τα εμπόδια τα οποία μπορεί να προκύψουν από την εφαρμογή νόμων περί τραπεζικού απορρήτου·
λαμβάνουν υπόψη, στο πλαίσιο των ποινικών διαδικασιών, τις προηγούμενες καταδικαστικές αποφάσεις για εικαζόμενους παραβάτες, οι οποίες έχουν εκδοθεί σε άλλο κράτος·
να θεμελιώσουν τη δικαιοδοσία τους για τα αδικήματα τα οποία διαπράττονται στο έδαφός τους, ή εις βάρος τους, ή από υπήκοό τους κ.λπ.
Τα συμβαλλόμενα κράτη οφείλουν επίσης να λάβουν τα αναγκαία μέτρα σχετικά με τις διαδικασίες και την επιβολή κυρώσεων κατά δημόσιων υπαλλήλων, προκειμένου να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της ασυλίας τους και των αδικημάτων που έχουν διαπράξει, συμπεριλαμβανομένων των επακόλουθων συνεπειών.

Η σύμβαση περιλαμβάνει ένα κεφάλαιο για τη διεθνή συνεργασία. Τα συμβαλλόμενα κράτη οφείλουν να συνεργάζονται σε ποινικά θέματα και σε θέματα έκδοσης και μεταφοράς καταδικασθέντων, σε ένα πλήθος περιπτώσεων, οι οποίες περιγράφονται από τη σύμβαση. Η αμοιβαία δικαστική συνδρομή αποτελεί σημαντικό στοιχείο του κεφαλαίου αυτού και η σύμβαση εξετάζει διάφορα σενάρια, ούτως ώστε να καλύψει το μεγαλύτερο δυνατό εύρος των δυνατοτήτων συνδρομής.

Τα συμβαλλόμενα κράτη μπορούν επίσης, όταν κρίνεται αναγκαίο, να μεταφέρουν ποινικές διαδικασίες, να διεξάγουν κοινές έρευνες και να χρησιμοποιούν ειδικές τεχνικές έρευνας, όπως ηλεκτρονική παρακολούθηση. Οι αρχές επιβολής του νόμου καλούνται να συνεργαστούν μεταξύ τους μέσω αποτελεσματικότερων διαύλων επικοινωνίας και συνεργασίας κατά τη διεξαγωγή ερευνών.

Το κεφάλαιο V αφορά την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων. Η επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων βάσει του κεφαλαίου αυτού αποτελεί θεμελιώδη αρχή της σύμβασης. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενθαρρύνονται να επαληθεύουν την ταυτότητα των πελατών και των πραγματικών δικαιούχων λογαριασμών καταθέσεων μεγάλης αξίας και να αποφεύγουν τράπεζες που δεν έχουν φυσική παρουσία και δεν συνδέονται με ρυθμιζόμενο χρηματοπιστωτικό όμιλο. Το κεφάλαιο, εν συνεχεία, καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την άμεση ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων και τα μηχανήματα που απαιτούνται για τη διαδικασία αυτή μέσω της διεθνούς συνεργασίας για τη δήμευση προϊόντων εγκλήματος. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία θα πρέπει να επιστρέφονται σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζει η σύμβαση. Απαραίτητη επίσης είναι και η συγκρότηση μιας μονάδας χρηματοοικονομικών πληροφοριών και η σύναψη διμερών ή πολυμερών συμφωνιών ή διακανονισμών για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της διεθνούς συνεργασίας.

Τα συμβαλλόμενα κράτη πρέπει να αναπτύξουν ειδικά προγράμματα κατάρτισης και να προσφέρουν μεταξύ τους τη μέγιστη δυνατή τεχνική βοήθεια. Προβλέπεται η συλλογή, η ανταλλαγή και η ανάλυση πληροφοριών σχετικά με τη διαφθορά, όπως και η εφαρμογή πρακτικών μέτρων για την ενίσχυση της συνεργασίας σε διάφορα επίπεδα, καθώς και η παροχή χρηματοδοτικής και υλικής βοήθειας για τη στήριξη των προσπαθειών των αναπτυσσόμενων χωρών και χωρών με οικονομίες σε στάδιο μετάβασης για την αποτελεσματική πρόληψη και πάταξη της διαφθοράς.